دکتر صادقی قهرودی
متخصص قلب و عروق ، آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی

آیا افتادگی دریچه میترال درمان دارد؟

افتادگی دریچه میترال (که به سندرم کلیک مور مور یا سندرم بارلو نیز شناخته می شود) شایع ترین ناهنجاری دریچه قلب می باشد. این وضعیت در زنان به میزان اندکی شایع تر از مردان است. در مقاله به بررسی کامل آن پرداخته ایم.

افتادگی دریچه میترال چیست و علت بروز آن چه می باشد؟

دریچه میترال یکی از چهار دریچه قلب می باشد. دریچه میترال معمولی حاوی دو برگچه (یا لت) باریک است که در بین دهلیز و بطن چپ قرار گرفته اند.

برگچه های دریچه میترال (که شبیه به چتر نجات هستند) توسط مجموعه ای از رشته ها به نام طناب های وتری به دیواره داخلی بطن چپ متصل می شوند.

هنگامی که بطن ها منقبض می شوند، برگچه های دریچه میترال به آرامی بسته می شوند و از بازگشت جریان خون از بطن چپ به درون دهلیز چپ جلوگیری می کنند. هنگامی که بطن ها به حالت استراحت در می آیند (منبسط می شوند)، دریچه ها باز می شوند تا اجازه دهند خون غنی از اکسیژنی که از ریه ها می آید بطن چپ را پر کند.

انواع افتادگی دریچه میترال

در افتادگی دریچه میترال، آپاراتوس میترال (لت های دریچه و طناب های وتری) تحت تاثیر فرایندی به نام تحلیل­ روی میکسوماتز قرار می گیرند.

در تحلیل روی میکسوماتز، کلاژن که پروتئین ساختاری می باشد شکلی غیر عادی پیدا کرده و سبب ضخیم، بزرگ و حجیم شدن برگچه ها و طناب های وتری می شود. خون به طور معمول توسط دریچه میترال از حفره چپ و بالایی قلب (دهلیز چپ) به حفره چپ و پایینی قلب (بطن چپ) جریان می یابد.

هنگامی که بطن ها منقبض می شوند، قسمت زائد برگچه ها به درون دهلیز چپ (رو به عقب) افتادگی می یابند که گاهی از طریق این مسیر به وجود آمده در دریچه، سبب برگشت خون به درون دهلیز چپ می شوند.

در موارد شدید، برگشت خون در دریچه میترال می تواند به نارسایی قلبی و ضربان های غیر عادی قلب منجر شود. اغلب افراد از ابتلای خود به افتادگی دریچه میترال بی اطلاع هستند. هر چند که، برخی دیگر ممکن است شماری از علائم را تجربه کنند.

با اینکه علت دقیق سندرم افتادگی دریچه میترال ناشناخته است، این وضعیت ارتباطی قوی با وراثت است. افرادی از خانواده که تحت تاثیر این عارضه قرار می گیرند معمولا بلند قد، لاغر و راست قامت هستند که دست ها و انگشتانی کشیده نیز دارند.

افتادگی دریچه میترال در زنان 20 تا 40 ساله بیشتر شایع است اما با این حال، در مردان نیز اتفاق می افتد. به دلایلی نه چندان روشن، افرادی که به افتادگی خفیف دریچه میترال مبتلا هستند نسبت به افرادی که به نوع شدید آن ابتلا دارند (نیازمند جراحی هستند) علائم بیشتری را بروز می دهند. افراد مبتلا به افتادگی شدید دریچه میترال به ندرت علائمی را بروز می دهند که سبب تحت تاثیر قرار گرفتن کل بدن می شود.

درمان افتادگی دریچه میترال چیست؟

اکثریت افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال پیش بینی بهبود بسیار خوبی داشته و هیچ نیازی به درمان ندارند. انجام آزمایشات روتین از جمله نوار قلب هر چند سال یکبار می تواند برای این افراد کافی باشد.

پس زده شدن خون به وسیله دریچه میترال در بیماران مبتلا به افتادگی دریچه میترال می تواند به نارسایی قلبی، بزرگی قلب و غیر عادی شدن ضربان قلب ختم شود. بنابراین، بیمارانی که هم به افتادگی دریچه میترال و هم به پس زده شدن خون مبتلا می باشند معمولا به صورت هر ساله معاینه می شوند.

یک عارضه نادر اما جدی افتادگی دریچه میترال اندوکاردیت (عفونت دریچه یا نشت دریچه) است. به همین دلیل، معمولا برای افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال قبل از انجام هر گونه فرایندی که در آن احتمال ورود باکتری به جریان خون وجود دارد، آنتی بیوتیک تجویز می کنند.

نمونه ای از این فرایند ها فرایندهای معمول دندانپزشکی، جراحی های کوچک و فرایندهایی با احتمال آسیب رساندن به بافت های بدن مانند کولونوسکوپی، آزمایشات مختص به زنان و مجاری ادراری می باشند.

نمونه آنتی بیوتیک های استفاده شده شامل شکل خوراکی آموکسی سیلین، اریترومایسین و شکل درون ماهیچه ای و داخل وریدی آمپی سیلین، جنتامایسین و ونکومایسین می باشد.

افراد مبتلا به افتادگی شدید دریچه قلب، ضربان غیر عادی قلب، حملات غش، تپش قلب قابل ملاحظه، درد قفسه سینه و حملات اضطراب ممکن است به دارو نیاز داشته باشند.

داروهای بتا بلاکر مانند آتنولول (تنورمین)، متوپرولول (لوپرسور) و پرانولول (ایندرال) داروهای مورد استفاده هستند. این دارو ها با افزایش اندازه بطن چپ و به تبع آن کاهش درجه افتادگی دریچه اثر خود را اعمال می کنند.

داروهای کلسیم بلاکر مانند وراپامیل (کالان) و دیلتیازم (کاردیزم) در افرادی که تحمل مصرف داروهای بتا بلاکر را ندارند مفید می باشند.

جراحی افتادگی دریچه میترال موثر است؟

جراحی افتادگی دریچه میترال

اغلب بیماران مبتلا به افتادگی دریچه میترال به هیچگونه درمانی نیاز نداشته و یا با دارو های خوراکی درمان می شوند. پیش بینی بهبودی این افراد معمولا خوب است.

جراحی جهت ترمیم یا تعویض دریچه میترال به ندرت نیاز است. افرادی که نیاز به جراحی دارند معمولا پس زده شدن خون توسط دریچه میترال در آنها شدید بوده و این وضعیت بدتر شدن نارسایی قلب و بزرگ شدن مداوم آن را سبب می شود.

به ندرت پاره شدن یک طناب وتری یا بیشتر، می تواند سبب پس زده شدن شدید و ناگهانی خون توسط دریچه میترال و نارسایی قلبی نیازمند به جراحی شود. هنگام جراحی برای رفع پس زده شدن خون توسط دریچه میترال در صورتی که امکان آن وجود داشته باشد جراحی ترمیم دریچه نسبت به تعویض آن ارجحیت دارد.

پس از تعویض دریچه میترال، مصرف مادام العمر داروهای رقیق کننده خون جهت جلوگیری از تشکیل لخته بر روی دریچه های مصنوعی ضروری می باشد. پس از ترمیم دریچه میترال، نیازی به مصرف داروهای رقیق کننده خون نیست.

به دلیل میزان موفقیتی که عمل ترمیم دریچه دارد، جهت کاهش خطر بروز ضربان های غیر عادی قلب، نارسایی قلب و مرگ این عمل زودتر از موقع لازم در افراد مبتلا به پس زده شدن خون توسط دریچه میترال انجام می شود.

علائم و نشانه های افتادگی دریچه میترال چیست؟

اکثر افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال علائمی ندارند با این حال، افرادی که علائم را داشته و از آنها شکایت دارند ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

☑ با اینکه علت آن روشن نیست اما خستگی شایع ترین علامت افتادگی دریچه میترال است. افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال ممکن است در سیستم عصبی خود مختار بدنشان که ضربان قلب و تنفس را تنظیم می کند ناهماهنگی هایی داشته باشند. این ناهماهنگی ها می توانند در حین ورزش سبب اکسیژن رسانی ناکافی خون به عضلات در حال فعالیت شود که در نتیجه آن خستگی به وجود می آید.

☑ تپش قلب احساسی است که در هنگام تپیدن قلب به طور نامنظم یا سریع در فرد اتفاق می افتد. در بسیاری از افرادی که به افتادگی دریچه میترال مبتلا هستند تپش قلب بی خطر است. ناهنجاری های بالقوه و جدی در ضربان قلب به ندرت می توانند زمینه ساز ایجاد تپش قلب شوند که در آن صورت نیازمند معاینه و درمان بیشتر می باشند.

☑ درد های شدید قفسه سینه که می توانند مداوم باشند. برخلاف آنژین و درد قفسه سینه، افتادگی دریچه میترال به ندرت در حین یا بعد از ورزش کردن اتفاق می افتد که در آن صورت ممکن است به نیتروگلیسرین نیز جواب ندهد.

☑ اضطراب، حمله های وحشت و افسردگی می توانند با افتادگی دریچه میترال در ارتباط باشند. باور بر این است که این علائم همانند خستگی به ناهماهنگی هایی در سیستم عصبی خود مختار مربوط هستند.

☑ سردرد های میگرنی نیز گاها به افتادگی دریچه میترال ارتباط داده می شوند. سردرد های میگرنی احتمالا به کنترل غیر عادی قطر عروق خونی مغز توسط سیستم عصبی خود مختار مربوط می شود.

☑ ادم ریوی معمولا هنگامی اتفاق می افتد که مایع درون عروق خونی به درون ریه ها و خارج از عروق نشت می کند که این وضعیت سبب تورم بافت های اطراف می شود.

اغلب شدت علائم در افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال با میزان ناهنجاری در قلب رابطه معکوس دارد.

افتادگی دریچه میترال چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص افتادگی دریچه میترال

معایناتی که از بیماران صورت گرفته است بیانگر یافته ها و مشخصاتی منحصر به فرد در ارتباط با افتادگی دریچه میترال می باشد. اگر گوشی پزشکی بر روی قلب بیمار قرار داده شود، بلافاصله پس از انقباض بطن صدایی کلیک مانند شنیده می شود.

این صدای کلیک مانند ناشی از بسته شدن برگچه های غیر عادی دریچه در برابر فشار وارد شده از بطن چپ است. اگر در اثر افتادگی دریچه میترال از طریق مجرایی که در دریچه ایجاد می شود بازگشت خون صورت گیرد صدایی ووش مانند را (مور مور) بلافاصله پس از صدای کلیک می توان شنید.

اکوکاردیوگرافی چیست؟

اکوکاردیگرافی (تصویر برداری از قلب به وسیله امواج فراصوت) مفید ترین آزمایش جهت تشخیص افتادگی دریچه میترال است. اکوکاردیگرافی می تواند شدت افتادگی و درجه پس زده شدن خون در دریچه میترال را اندازه گیری نماید.

این آزمایش همچنین می تواند نواحی عفونی بر روی دریچه های غیر عادی را تشخیص دهد. عفونت دریچه قلب اندوکاردیت نام دارد و بسیار نادر است اما به صورت بالقوه یکی از جدی ترین عوارض افتادگی دریچه میترال است.

اکوکاردیوگرافی می تواند تاثیر افتادگی دریچه و پس زده شدن خون بر روی عملکرد عضلات بطن ها را نیز ارزیابی کند. ضربان های غیر عادی و شدید می توانند در بیماران مبتلا به افتادگی دریچه میترال رخ دهند که این ضربان ها سبب تپش قلب می شوند.

پایشگر هولتر 24 ساعته (الکتروکاردیوگرام دینامیک) وسیله ای است که همزمان با اینکه بیمار مشغول به انجام فعالیت های روزانه خود می باشد ضربان قلب او را به طور مداوم ثبت می کند.

ضربان های غیر عادی که در طول این بازه زمانی رخ داده اند ثبت شده و در مراجعه بعدی بررسی خواهند شد. در صورتی که ضربان های غیر عادی هر روز رخ ندهند دستگاه هولتر ممکن است در ثبت ضربان های غیر عادی دچار خطا شود.

سپس یک دستگاه کوچک ((ثبت رخداد)) به این بیماران داده می شود تا آن را به مدت چند هفته به تن کنند. هنگامی که بیمار یک تپش قلب را احساس کرد می تواند دکمه این دستگاه را فشار داده تا ضربان قلب پیش، حین یا پس از یک تپش قلبی ثبت شود.

دکتر محسن صادقی قهرودی استادیار دانشگاه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص بالون آنژیوپلاستی و والوپلاستی

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر Ma پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام چند ماهه تپش قلب شدید داشتم که هردفعه ب اورژانس میرفتم نوار قلب گرفته میشد و میگفتن چیزی نیس و ارامبخش تجویز میشد اکو کردم متوجه شدم افتادگی دریچه دارم و موقع تپش قلب پرانول مصرف میکنم دست چپ و کتف چپم گاهی چند روز درد میگیره بعد درد میره توی دست راستم و گاهی دست چپم حالت بیقراری و بی حسی داره ب علت افتادگیه یا مشکل دیگه دارم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش)
      مشکل مهمی نیست نگران نباشید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من ۱۶ سال سن دارم میخواستم بپرسم من همین ۱ شب قبل پیش دکتر محمد حسین حسین آبادی از بابل بودم ایشون گفت تو یکی از رگ ها یا نمیدونم یه همچین چیزی تو قلبت شله و خون رو پس میزنه ولی خفیف و گفت تو دیگه نمیتونی والیبال بازی کنی من هم نمیتونم این کار رو نکنم لطفا راهی به من پیشنهاد کنید آیا درمانی وجود دارد یا دارویی برای این کار هست از شما خواعشمندم به من کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام
      به نظر نباید مهم باشد باید مدارک را دید و معاینه کرد
  • تصویر کاربر پیام چهارشنبه ۲۴ بهمن ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و ارادت خدمت استاد .ممنون میشم تا جایی که امکان داره راهنماییم کنین.۳۸ ساله هستم با سابقه کشیدن سیگار دو تاسه نخ در روز به صورت گهگاه .مدت ۲ سال هست وقتی سیگار میکشم یا اگر هوا گرد و خاک باشه قسمت جانبی قفسه سینه سمت چپم در یک نقطه درد میگیره.اکو هم دادم دادم افتادگی دریچه میترال دارم با مقدار خیلی کم‌پس زدگی خون.ممکنه راهنماییم کنین علت چی میتونه باشه؟گاهی درد به بازوی چپم هم‌میزنه و
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی چهارشنبه ۲۴ بهمن ۹۷( 3 ماه پیش)

      باید بررسی بیشتر شود شاید تست ورزش یا روشهای دیگر ضروری باشد

  • تصویر کاربر شمالی دوشنبه ۱۵ بهمن ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    M Sh:
    سلام اقای دکتر
    نوزاد بنده روز نهم بهمن به دنیا اومد و روز دهم بهمن اکو قلب شد که گفتن نارسایی خفیف دریچه میترال و سوراخ رگ بالای قلب. نتیجه اکو براتون میفرستم. دارم دق میکنم. تو رو خدا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی دوشنبه ۱۵ بهمن ۹۷( 4 ماه پیش)

      سلام
      با پزشک فوق اطفال مشورت کنید

  • تصویر کاربر فایزه پنجشنبه ۴ بهمن ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، خسته نباشید خانمی 54 ساله با دریچه مصنوعی فلزی یا همون مکانیکی هستم که در سال 93مورد جراحی قرار گرفتم حدود 1 سال هست که سر درد های شدید دارم میخواستم بدونم میتونه مرتبط با مشکل قلبی ام باشه؟ باید چکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی پنجشنبه ۴ بهمن ۹۷( 4 ماه پیش)

      احتمالا نه
      با پزشک‌نورولوژی مشورت کنید

  • تصویر کاربر مریم دوشنبه ۲۶ آذر ۹۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خانمی هستم ۳۰ ساله حدود ۳ ماه پیش احساس تپش قلب و درد در ناحیه سینه چپ و تند شدن دست چپ داشتم رفتم متخصص قلب و بعد از معاینه تشخیص دادن که افتادگی دریچه میترال دارم .الان بازم تنگی نفس درد در سینه چپ و زیر بغل چپ و تند شدن دست چپ دارم میخواستم بدونم اینها همون علائم افتادگی دریچه میترال یا اینکه مشکل دیگه است و اینکه با استراحت کافی این دردها بر طرف میشه.ممنون اگر راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی دوشنبه ۲۶ آذر ۹۷( 5 ماه پیش)

      معمولا مشكل خاصي نيست و بيشتر ناشي از مسايل عصبي است

  • تصویر کاربر نیما چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر من افتادگی شدید دریچه میترال دارم جوری که وقتی راه میرم سریع احساس درد و ناراحتی و گاهی تپش قلب دارم. میخواستم بدونم من با این وضعیت میتونم از سربازی معاف شم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 6 ماه پیش)

      بسته به شواهد اکو کاردیوگرافی دارد. باید کمیسیون پزشکی گرفته شود.

  • تصویر کاربر نگار یکشنبه ۱۱ آذر ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام. من دکتر رفتم و گفتن افتادگی دریچه میترال دارم و پروپرانول برام تجویز کردن. حالا مشکل اصلی من غیر از تپش قلب اینه که نمیتونم راحت نفس بکشم انگار باید روی نفس کشیدنم دقت کنم که بهم اکسیژن برسه. گاهی حس میکنم ریه هام پر از هوا میشه اما اکسیژنی به سلولام نمیرسه حتی یه وقتایی نیاز پیدا میکنم که نفس عمیق بکشم اما نمیتونم انگار که یه نیازه ولی قابل انجام نیست. میشه درمورد این حالتا توضیح بدین؟
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی یکشنبه ۱۱ آذر ۹۷( 6 ماه پیش)

      علایم قلبی نیست.

  • تصویر کاربر پارسامهر شنبه ۱۲ خرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام بنده توسط شماآنژیوپلاستی شدم چندروزی است دردبازوآزاردهنده است خدمت برسم یابفرماییدچه کنم ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محسن صادقی قهرودی شنبه ۱۲ خرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام ‌
      حتما برای ویزیت مراجعه نمایید گرچه معمولا جای نگرانی نیست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر