دکتر صادقی قهرودی
متخصص قلب و عروق ، آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی

قبل از آنژیوگرافی قلب خود را آماده کنید!

در این مقاله دکتر صادقی قهرودی آنژیوگرافی قلب را برای شما عزیزان شرح می دهد .

اگر دچار موارد زیر شود، پزشک شما ممکن است برای شما انجام آنژیوگرافی قلب را تجویز کند:

  • علائم بیماری شریان کروناری، مانند درد قفسه ی سینه (آنژین)
  • درد در قفسه ی سینه، چانه، گردن یا بازو که با آزمایش های دیگری علت آن مشخص نشود
  • افزایش درد قفسه ی سینه یا درد تازه در قفسه ی سینه (آنژین ناپایدار)
  • ناهنجاری قلبی که با آن متولد شده باشید (اختلالات مادرزادی قلب)
  • نتایج غیر طبیعی در تست ورزش بدون تهاجم
  • دیگر مشکلات عروقی یا صدمه به قفسه ی سینه
  • اختلال دریچه ی قلبی که نیازمند جراحی باشد

به دلیل خطر کوچک عوارض جانبی آن، معمولا آنژیوگرافی تا بعد از آن که آزمایش های بدون تهاجم قلبی مانند نوار قلب، اکوی قلب و تست ورزش انجام شود، تجویز نمیشود.

آنژیوگرافی از راه دست

خطرات آنژیوگرافی قلب

همانند بیشتر فرآیند هایی که روی قلب و عروق شما انجام میشوند، آنژیوگرافی کروناری هم خطراتی دارد، مانند قرار گرفتن در معرض تابش اشعه ی ایکسی که در آن استفاده میشود. گرچه خطرات مهم در آن نادر هستند. خطرات و عوارض احتمالی شامل موارد زیر میشوند:

  • حمله ی قلبی
  • سکته ی مغزی
  • آسیب به شریانی که کاتتر از آن وارد شده است
  • بی نظمی در ضربان قلب (آریتمی)
  • واکنش حساسیتی (آلرژیک) به رنگ یا دارویی که هنگام فرآیند استفاده میشود
  • آسیب کلیه ای
  • خونریزی شدید
  • عفونت

انواع آنژیوگرافی

1- آنژیوگرافی کروناری 

آنژیوگرافی کرونری تصویربرداری تشخیصی است، چیزی که در آن از رنگ و اشعه ایکس مخصوصی استفاده میشود تا درون شریان های کرونری (قلبی) نمایش داده شوند. این تصویرها برای یافتن تنگی های شریانی که ممکن است باعث ایجاد درد قفسه سینه یا حمله قلبی در آینده شوند؛ استفاده میشوند.

جهت عکس برداری، یک لوله خیلی کوچک (کاتتر) در عروق خونی کشاله ران یا بازوی بیمار وارد میشود و ماده ی خاصی تزریق میشود. این مایع خاص توسط اشعه ایکس قابل مشاهده است، چیزی که تنگی ها، انسدادها و دیگر اختلالات این شریان های خاص را نشان می دهد. این تصویرهایی که گرفته میشوند آنژیوگراف نامیده میشوند.

در ادامه ی این مقاله در مورد این نوع از آنژیوگرافی صحبت شده است.

2- آنژیوگرافی تفریق دیجیتالی (DSA)

تصویرهایی از عروق خونی در مغز فراهم میکند تا هر مشکلی در جریان خون را مشخص کند. این فرآیند شامل وارد کردن کاتتر (یک لوله نازک و کوچک) در شریانی در پا و بالا فرستادن آن تا عروق خونی مغز است. رنگ کنتراست از طریق کاتتر تزریق میشود و تصویرهای اشعه ایکس از عروق گرفته میشوند.

3- آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی (MRA)

این روش یک فرآیند تشخیص بدون تهاجم است که ترکیب MRI و تزریق درون وریدی رنگ کنتراست برای تصویرسازی از عروق است. رنگ کنتراست باعث ظاهر کدر در عروق خونی در تصویربرداری MRI میشود، که به پزشک اجازه می دهد عروق خونی که ارزیابی میکند را ببیند. MRA اغلب برای بررسی قلب و دیگر بافت های نرم و  برای رسیدن به جریان خون استفاده میشود.

4- آنژیوگرافی ریوی

تصویر برداری اشعه ایکس از عروق خونی برای بررسی مشکلات مختلفی مانند آنوریسم، استنوز (تنگی عروق خونی) یا انسداد آن ها است. رنگ (کنتراست) از طریق یک لوله منعطف که درون شریان وارد شده است تزریق میشود. این رنگ باعث میشود عروق بر روی عکس اشعه ایکس قابل مشاهده شوند.

5- آنژیوگرافی رادیونوکلئید

آنژیوگرافی رادیونوکلئید (RNA) نوعی فرآیند پزشکی هسته ای است. مقدار کمی از ماده رادیواکتیو، که رادیونوکلئید نامیده میشود، برای کمک به تشخیص بافت تحت بررسی استفاده میشود. به ویژه RNA حین استراحت حفره های قلبی را در حال حرکت بررسی میکند.

6- آنژیوگرافی کلیوی

آنژیوگرافی کلیوی (که همچنین آرتریوگرافی نامیده میشود) –تصویر های اشعه ایکس سریالی است که از عروق خونی کلیه به همراه تزریق رنگ کنتراست از طریق کاتتر، چیزی که در عروق خونی کلیه قرار داده شده است، برای بررسی علائم انسداد یا اختلال خونرسانی به کلیه ها انجام میشود.

7- سی تی آنژیوگرافی

شرح کامل سی تی آنژیوگرافی قلب در مقاله ی زیر بیان شده است.

مطلب مرتبط: سی تی آنژیو

آماده شدن برای آنژیوگرافی قلب

در بعضی موارد، آنژیوگرافی کروناری در شرایط اورژانسی انجام میشود. گرچه در بیشتر موارد آنژیوگرافی با برنامه ریزی انجام شده و به شما زمان داده میشود تا آماده شوید.

توجه: لطفا تمام داروهایتان را با بسته بندی اصلی به همراه تمام مکمل ها و ویتامین هایی که مصرف میکنید را برای پزشکتان ببرید. همچنین بسیاری از بیماران ما دریافته اند که انجام موارد زیر میتواند مفید باشد:

  • همراه داشتن یکی از اعضای خانواده یا دوستان برای نوشتن بعضی نکات یا پرسیدن سوالات
  • بردن لیستی از پرسش هایتان برای اطمینان از این که تمام اطلاعات را دریافت کنید

آنژیوگرافی در بخش آزمایش کاتتریزاسیون بیمارستان انجام میشود. پزشکتان به شما دستورالعمل ویژه ای می دهد و درمورد هر دارویی که مصرف میکنید با شما صحبت میکند. توصیه های معمولا شامل موارد زیر است:

  • از شب قبل از آنژیوگرافی چیزی نخورید و ننوشید.
  • تمام داروهای خود را جای اصلی خودشان در بیمارستان به همراه داشته باشید. از پزشکتان بپرسید که آیا دوز مصرفی صبحگاهی دارویتان را مصرف کنید یا خیر.
  • اگر دیابت دارید، از پزشک خود بپرسید که آیا باید قبل از آنژیوگرافی انسولین یا داروهای خود را مصرف کنید یا خیر.
  • ضدعفونی کردن و آماده کردن ناحیه ای کوچک در کشاله ران یا مچ دست خود.
  • آزمایش خون و نوار قلب
  • ارزیابی توسط یک پرستار که شامل اندازه گیری فشار خون و دیگر علائم حیاتی است.

آنژیوپلاستی عروق پا

قبل از انجام آنژیوگرافی قلب ، ممکن است از شما خواسته شود که در یک بررسی بیمارستانی شرکت کنید تا مشخص شود آیا میتوانید آنژیوگرافی انجام دهید یا خیر.

این بررسی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • پرسش در مورد پیشینه ی پزشکی شما، شامل اینکه به چه چیزی حسایت دارید
  • درمورد تمام داروهایی که مصرف میکنید از شما پرسیده میشود، و اگر لازم باشد که قبل از آنژیوگرافی قلب ، مصرف آن ها را متوقف کنید به شما اطلاع می دهند.
  • برای بررسی سلامت کلی شما چند آزمایش شامل آزمایش خون و معاینه جسمانی برایتان انجام می دهند
  • صحبت در مورد آنژیوگرافی، شامل این که این کار شامل چه چیزی میشود، خطرات احتمالی آن چه چیزهایی هستند، پیش از آن نیاز است چه کاری انجام دهید و این که آیا علاقمند هستید که در روز آزمایش برای کمک به آرامشتان به شما داروی آرام بخش بدهند.
  • اگر بخواهید که به شما آرام بخش بدهند، از شما خواسته میشود که چند ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورید.
  • همچنین باید شخصی شما را در بیمارستان همراهی کند، زیرا نمیتوانید خودتان برای برگشت به خانه رانندگی کنید.

مطلب مرتبط: آنژیوگرافی برای افراد مسن

انجام آنژیوگرافی قلب چه مدتی طول میکشد؟

معمولا انجام آنژیوگرافی قلب کمتر از یک ساعت زمان می برد. اگر فرآیندهای دیگری مانند آنژیوپلاستی یا امبولیزاسیون نیز برای شما انجام شوند، این زمانی طولانی تر خواهد شد.

ممکن است نیاز باشد بعد از انجام این فرآیند حدود 4 ساعت در اتاق بهبودی (ریکاوری) بمانید.

روش فرآیند آنژیوگرافی قلب

شما معمولا در هنگام انجام آنژیوگرافی قلب هوشیار می مانید، گرچه ممکن است در کودکان کم سن بیهوشی عمومی استفاده شود.

برای این فرایند:

  • ممکن است به شما داروهایی بدند تا به آرامشتان کمک کنند، اما شما در حین عمل هوشیار خواهید بود تا بتوانید دستورات و توصیه های پزشک و پرستارتان را انجام دهید.
  • پزشک کشاله ران یا مچ دست شما را ثابت خواهد کرد.
  • از شما خواسته میشود که لباس مخصوصی (گان) بپوشید و روی میز مخصوصی دراز بکشید
  • یک برش کوچک روی یکی از شریان های شما ایجاد میشود، معمولا نزدیک به کشاله ی ران یا مچ دست –بیحسی موضعی در این محل استفاده میشود درنتیجه دردی نخواهد داشت
  • یک لوله ی دراز، انعطاف پذیر و نازک (کاتتر) به درون شریان وارد خواهد شد و با دقت به محلی که قرار است بررسی شود فرستاده میشود، ممکن است در این هنگام احساس فشار و کشش داشته باشد، اما نباید دردناک باشد.
  • نوعی رنگ مخصوص (ماده ی کنتراست) از طریق کاتتر تزریق میشود –ممکن است احساس گرمی و گرگرفتگی به شما دست بدهد و همینطور چند لحظه بعد از آن احساس دفع داشته باشید.
  • در هنگام جریان یافتن رنگ در عروق خونی شما، عکس های اشعه ی ایکس پرتعدادی گرفته میشوند.
  • بعضی اوقات ممکن است نیاز باشد که در همین هنگام درمان انجام شود، مانند بالن گذاری یا تیوب کوچکی برای باز کردن شریان تنگ شده.
  • زمانی که این فرآیند به پایان برسد، کاتتر خارج شده و برای توقف هرگونه خونریزی روی محل خروج آن فشار وارد میکنند. نیازی به بخیه نیست.
  • بیشتر افراد هنگامی که رنگ تزریق میشود احساس گر گرفتگی میکنند یا نیاز به دفع ادرار پیدا میکنند.
  • در حین فرآیند، ممکن است از شما خواسته شود که تنفس عمیق داشته باشید و نفستان را چند ثانیه نگه دارید، یا سرفه کنید.

بعد از آنژیوگرافی قلب

بعد از آزمایش، از شما خواسته میشود که در بخش بهبود بمانید، جایی که باید برای چند ساعت استراحت کنید و دراز بکشید تا از ایجاد خونریزی در محل برش پیشگیری کنید.

معمولا در همان روز میتوانید به خانه بازگردید، گرچه ممکن است بعضی اوقات نیاز باشد که شب را در بیمارستان بمانید.

امکان دارد که قبل از رفتن به خانه نتیجه ی آزمایش را به شما بگویند، اما اغلب نیاز است که عکس های اشعه ی ایکس با جزئیات بررسی شوند و نتایح تا چند هفته در دسترس نیست.

گرفتن نبض

هنگام بهبودی در خانه

  • مدت زمان باقی مانده ی روز را استراحت کنید –ایده ی خوبی است که حداقل 24 ساعت کسی کنار شما بماند تا مشکلی پیش نیاید
  • به محض این که احساس کردید آماده هستید شروع به خوردن و نوشیدن کنید –رنگ کنتراست از طرق ادرار دفع میشود، پس نوشیدن مقدار زیادی آب به دفع سریع تر آن کمک میکند
  • معمولا شما روز بعد میتوانید به فعالیت روزانه ی خود بازگردید، گرچه ممکن است نیاز باشد در روزهای ابتدایی از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش پرهیز کنید.
  • شاید در روزهای ابتدایی دچار کبودی و سوزش شوید.

با پزشک خود تماس بگیرید اگر

  • متوجه خونریزی، کبودی جدید یا تورم در محل کاتتر شدید
  • درد یا ناراحتیتان در محل کاتتر افزایش یافت
  • علام عفونت، مانند قرمزی، ترشح (چرک) یا تب داشتید
  • در دست یا پایی که کاتتر از آن وارد شده بود تغییر دما یا رنگ ایجاد شد
  • در دست یا پایی که کاتتر از آن وارد شده بود ضعف یا بیحسی داشتید
  • دچار درد قفسه ی سینه یا تنگی نفس شدید
  • اگر محل ورود کاتتر خونریزی فعال داشت و با وارد کردن فشار بند نیامد، با اورژانس تماس بگیرید. اگر محل ورود کاتتر ناگهانی دچار تورم شد، با اورژانس تماس بگیرید.

دکتر محسن صادقی قهرودی استادیار دانشگاه متخصص قلب و عروق و فوق تخصص بالون آنژیوپلاستی و والوپلاستی

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر